Zcash là gì ?

Zcash là một loại tiền điện tử ra mắt ngày 28/10/2016. Đây là bản sao từ một nhánh của Bitcoin dựa trên phiên bản Bitcoin Core v0.11, Zcash khác xa so với Ethereum và Bitcoin vì được bổ sung thêm tính năng giao dịch hoàn toàn riêng tư. Zcash được biết đến với biệt danh là “không thể theo dõi”.

Để các giao dịch hoàn toàn tự nhiên, Zcash sử dụng một công nghệ gọi là “zero-knowledge proof”. Ngay cả nhà những nhà toán học và nhà nghiên cứu thiên tài nhất cũng không hiểu hết tường tận về cách hoạt động của công nghệ này.

Zcash là gì ?

Zero-knowledge proofs là gì ?

Hiểu nôm na thì zero-knowledge proof nghĩa là bạn đã thực hiện xong phép toán mà không cần những người khác thực hiện lại phép toán đó, từ đó bạn có thể khẳng định mệnh đề đó 100% đúng và không tiết lộ cho ai khác biết nữa.

Zero-knowledge proof giúp Zcash “không thể bị theo dõi” bằng cách thực hiện các giao dịch cá nhân trên blockchain công khai của Zcash. Giao dịch trên Zcash được mã hoá để che giấu địa chỉ của người gửi và người nhận, cũng như những giá trị giao dịch từ một địa chỉ này tới địa chỉ khác. Điểm chung của đa số hệ thống blockchain là cho chúng ta thấy toàn bộ giá trị của địa chỉ này sang địa chỉ khác và có thể được nhìn thấy bởi bất kỳ ai trên blockchain. Còn với blockchain của Zcash thì có thể được mã hoá bởi người dùng để bảo vệ giao dịch của họ. Các địa chỉ gửi Zcash là những bút danh, nghĩa là nếu bạn không biết danh tính thực sự của một người hay địa chỉ thực tế, thì bạn sẽ không thể nhìn thấy dòng tiền đang đi đâu.

Giả sử bạn có 100 cái ví, mỗi ví có 1 BTC và tất cả đều nằm trên blockchain. Bây giờ ta sẽ nhờ 5 người mã hoá để bảo vệ số Bitcoin trên bằng zero-knowledge proof. Vậy chúng ta sẽ có 95 BTC được hiển thị và 5 BTC được bảo vệ. Blockchain và hệ thống mạng sẽ theo dõi số BTC được bảo vệ và không quan tâm việc ai sẽ giải mã sau đó. Số BTC này đi vào một pool lớn, bạn lấy một phần nhỏ của đồng BTC và không có cách nào để ghép chúng lại như ban đầu. Vậy là zero-knowledge proof đã ngăn chặn được bạn sẽ tìm cách lấy thêm những mảnh BTC ra khỏi pool mà đã được đưa vào trước đó.

Zcash là gì ?

Sự bảo mật về tài chính

Trong thực tế thì ắt hẳn ai cũng muốn các giao dịch của mình được bảo mật tính riêng tư.

Ví dụ:

  • Một công ty muốn bảo vệ các thông tin liên quan đến nguồn cung từ đối thủ.
  • Một cá nhân không muốn công khai về việc đang bị vỡ nợ hay đang ly hôn.
  • Một gia đình cần được bảo vệ bởi những công ty bảo hiểm vì sợ mọi người kỳ thị việc con cái của họ mắc một bệnh mãn tính hay di truyền.
  • Một cá nhân giàu có không muốn những yếu tố hình sự can thiệp vào các hoạt động kinh doanh của họ.
  • Các ngân hàng, các quỹ đầu tư, hay các loại khác của công cụ tài chính (chứng khoán, trái phiếu, chứng khoán phái sinh) luôn cần được bảo mật, những tổ chức bên ngoài nếu có được thông tin, họ có thể sử dụng nó để gây bất lợi cho các thương nhân khi giao dịch.

Kích thước khối của Zcash như thế nào ?

Kích thước khối là một nguồn tài nguyên khan hiếm trong hệ thống blockchain. Nếu bạn có một giao dịch chiếm tới một nửa Megabyte (MB) trên blockchain, nó sẽ khiến blockchain tăng lên một nửa MB. Chỉ với 2,000 giao dịch trong 2 giờ thì bạn sẽ có 1 Gigabyte (GB). Cùng với tốc độ phát triển nhanh chóng của blockchain thì hệ thống sẽ sớm bị hư hỏng.

Zcash đã có thể tối ưu hoá những giao dịch cá nhân xuống mức vẫn có thể sử dụng được với 1,500 byte. Với kích thước này thì thời gian tính toán mã hoá giảm từ 5-6 phút xuống còn 1 phút.

Điều gì khiến Zcash trở nên khác biệt ?

Sự khởi đầu của Zcash khác xa so với Ethereum. Trong đợt bán những token đầu tiên của Ether, tỷ lệ là 2000 Ether cho 1 Bitcoin. Sau 42 ngày nó giảm theo tuyến tính còn 1337 Ether. Chỉ có 60 triệu Ether được phát hành cho những người mua khối đầu tiên, và thêm 12 triệu Ether đã đi đến Ethereum Foundation như một khoản bồi thường. 9,9% đã được chia cho những người đóng góp ban đầu và 9,9% còn lại trở thành nguồn vốn của Ethereum Foundation. Ethereum khởi đầu với 72 triệu Ether và có một tỷ lệ lạm phát tương đối thấp. 30,000 Ether được bơm vào mỗi ngày để bù cho các miner nhằm xử lý giao dịch và duy trì hệ thống mạng.

Tương tự như Bitcoin, cơ chế của Zcash là vận hành ngay lập tức và không có giai đoạn “tiền khai thác”. Sau 24 tiếng, chỉ có 4 ZEC được khai thác tròn tổng số 21 triệu ZEC. Mỗi ngày có từ 0-7000 ZEC được đào trong vòng 30 ngày và giữ ở mức 7200 ZEC sau thời gian đó, 10% trong tổng số toàn bộ ZEC được đào theo thời gian sẽ được gửi cho Zcash Foundation.

Zcash là gì ?

Tại sao Zcash có giá trị cao vậy ?

Không có bất kỳ đồng ZEC nào được giới thiệu khi bắt đầu vận hành, một nguồn cung rất thấp kèm nhu cầu cao sẽ dẫn đến giá cao. Zcash bắt đầu ngày 28/10/2016 tại một mức giá rất cao và vẫn tiếp tục giảm khi liên tục bị lạm phát. Giá ban đầu khoảng $500,000 và sau đó tiếp tục giảm xuống dưới còn $380 (11/06/2016).

Trong 2 tháng đầu, sẽ có 210,000 ZEC tồn tại. Trong tháng kế đó sẽ có thêm 210,000 ZEC nữa, tăng gấp đôi đợt trước. Thêm 2 tháng nữa thì việc lạm phát 100% sẽ xảy ra, lượng ZEC sẽ tăng từ 420,000  lên 840,000.

Zcash là gì ?