STO (Security Token Offering) là gì? Liệu có phải ICO đã hết thời?

STO (Security Token Offering) là gì? Liệu có phải ICO đã hết thời?

Cho đến thời điểm này, số tiền được huy động thông qua ICO trong hơn ba năm đã lên đến hơn 13 tỷ USD, với hơn một nửa trong số đó được huy động trong năm 2018. So với các thị trường tài chính truyền thống, tiền điện tử chỉ chiếm một phần nhỏ của bức tranh tài chính toàn cầu, nhưng ngành công nghiệp này đã phát triển rất nhanh trong vài năm qua.

Huy động vốn cho một ý tưởng tuyệt vời và biến nó thành một start-up khả thi không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Một số người hỏi bạn bè và người thân đóng góp, trong khi những người khác có thể bắt đầu một chiến dịch huy động vốn từ cộng đồng hoặc tìm các nhà đầu tư thiên thần (angel investors) để bơm một số vốn cần thiết vào doanh nghiệp của họ. Trong ba năm qua, một phương pháp gọi vốn mới đã xuất hiện với nhiều thực thể khác nhau đã được thực hiện thành công, đôi khi thậm chí chỉ dựa trên bạch cáo (white paper). Họ đã làm gì? Câu trả lời là họ đã thực hiện phát hành đồng coin lần đầu đến công chúng hay còn gọi là ICO.

STO là gì? STO khác ICO ở điểm gì? Hãy cùng tìm hiểu khái niệm về ICO, STO và những vấn đề mà ICO đang gặp phải hiện nay nhé.

Lịch sử hình thành ICO

Khái niệm hợp đồng thông minh đã ra đời từ hơn 20 năm về trước do Nick Szabo đề xuất trong một bài báo khoa học xuất bản trên tạp chí Extropy vào năm 1995. Szabo đã dự đoán rằng cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật sẽ thay đổi cách con người thực hiện các hợp đồng dân sự như kinh doanh, chính trị, hôn nhân, …

Cho đến năm 2014, sự ra đời của Ethereum và ngôn ngữ Solidity đã biến một phần của những điều này thành sự thật. Một trong những ứng dụng rõ ràng nhất của Ethereum đó là cung cấp một nền tảng cho việc gọi vốn cho các dự án start-up công nghệ. Chủ dự án và nhà đầu tư sẽ thỏa thuận một số điều khoản, và việc thực thi các điều khoản này sẽ công khai và dễ dàng kiểm chứng nhờ vào việc lưu trữ trên blockchain của Ethereum. Từ đó, hình thức gọi vốn ICO (Initial Coin Offering) ra đời.

ICO là gì?

Việc tiến hành ICO hoặc Token Generation Event (TGE) một dự án là một cách để huy động vốn cho một start-up blockchain. Các nhà đầu tư sẽ dùng tiền mua các token hoặc đồng coin của dự án đang huy động vốn. ICO chủ yếu được thực hiện trên các nền tảng blockchain như Ethereum, NEO hoặc EOS. Một trong những lợi ích chính khi thực hiện trên nền tảng blockchain này là khả năng cung cấp các hợp đồng thông minh. Tại đây các hợp đồng sẽ tự động thực thi các điều khoản và điều kiện cụ thể mà dự án ICO đó đưa ra từ đầu.

Tham gia vào một ICO phát hành utility token với tư cách là nhà đầu tư không có nghĩa là bạn tạo ra vốn chủ sở hữu hoặc bất kỳ loại tài sản nào khác từ công ty. Các token được phát hành sẽ được coi là IOU (bằng chứng nợ I owe You) hoặc một loại phiếu giảm giá cho phép chủ sở hữu trao đổi các sản phẩm hoặc dịch vụ trong tương lai.

 

Hiện nay hầu hết các quốc gia trên thế giới không được kiểm soát được việc ICO. Các quốc gia như Malta, Thụy Sĩ và Cộng hòa Singapore thì khuyến khích thực hiện ICO vì điều kiện thuận lợi của các quốc gia này trong các điều luật. Để tránh các vấn đề với chính quyền sau đó, các dự án ICO thường cấm công dân của một số quốc gia nhất định tham gia. Họ sẽ yêu cầu người tham gia mua token lúc ICO xác minh danh tính bằng việc cung cấp thông tin về khách hàng (KYC) và tuân thủ luật chống rửa tiền Anti-Money-Washingndering (AML).

Các token được phát hành sau khi ICO chủ yếu là utility token hoặc dApp token. Các token này hoạt động như một IOU trong tương lai để đạt được quyền truy cập vào các dịch vụ hoặc sản phẩm của dự án trong tương lai. Bên cạnh các utility token còn có các security token. Các token được gọi là security token khi token này cung cấp quyền biểu quyết quản trị của dự án hoặc khi chủ sở hữu token đó có quyền hưởng lợi nhuận từ kết quả kinh doanh của dự án. Security token cung cấp cho chủ sở hữu những quyền lợi đặc biệt liên quan đến công ty đã phát hành security token đó.

Các vấn đề hiện tại của hình thức ICO

Từ lúc ra đời cho đến lúc thật sự bùng nổ vào đầu năm 2017 đến nửa đầu năm 2018, hơn 4000 dự án đã tham gia gọi vốn qua hình thức ICO. Tuy nhiên, hiện nay phần lớn các dự án ICO đều nhận được các phản hồi tiêu cực. Theo một số báo cáo không chính thức, có hơn 70% dự án ICO được coi là không thành công (không được niêm yết trên các sàn giao dịch cryptocurrency). Một số ICO bị cáo buộc là lừa đảo thì sau khi nhận tiền của nhà đầu tư, đội ngũ phát triển không tiếp tục làm việc. Một số dự án còn bị chính phủ điều tra vì liên quan đến một số quy định của nước phát hành ICO.

Tham gia vào một ICO là bản chất không phải là lựa chọn tốt nhất cho các nhà đầu tư cá nhân. Các nhà đầu tư cá nhân thường là những người cuối cùng đầu tư với lượng kiến ​​thức hiểu về dự án ít nhất và mua token với giá cao nhất. Do thiếu tính minh bạch, họ thường không biết về giá mua token của các nhà đầu tư hạt giống, bạn bè và các kế hoạch nội bộ của dự án. Việc bán phá giá và bán tháo của các nhà đầu tư đi đầu là chuyện thường xuyên xuất hiện sau khi các token hay đồng coin đó được lên sàn giao dịch.

Các điều khoản của việc thực hiện ICO có đề cập rằng dự án đang tiến hành ICO là một khoản đầu tư có rủi ro cao và có thể không thành công và bạn không thể làm gì về điều này. ĐÚng như vậy, các dự án ICO thực sự nói điều đó trong các điều khoản của họ.

Vậy câu hỏi đặt ra là: Có cần phải có quy định ràng buộc nào đó để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư trong hình thức gọi vốn ICO này hay không?

STO là gì?

Security Token Offering (STO) là một hình thức khá mới hiện nay để gây quỹ của các startup. Nó có một số điểm tương đồng với một doanh nghiệp truyền thống được công khai thông qua một đợt chào bán công khai ban đầu ra công chúng (IPO). Trong STO, một công ty sẽ phát hành security token cho các nhà đầu tư của mình. Các security token có thể được mô tả dưới dạng IOU (I owe You, tôi nợ bạn) được đảm bảo bằng tài sản của công ty. Các token này có thể được coi là hợp đồng đầu tư ràng buộc pháp lý cho phép nhà đầu tư tiếp cận cổ phần của công ty, cổ tức hàng tháng hoặc có tiếng nói trong quá trình ra quyết định kinh doanh.

STO có phải là giải pháp bền vững?

Trong khi các nhà đầu tư ICO tại mua các utility token và không nhận được bất kỳ quyền hoặc cổ phần nào từ công ty mà họ đầu tư, các nhà đầu tư STO có nhiều quyền hơn và có thể sở hữu cổ phần tương tự như một doanh nghiệp khởi xướng đợt chào bán IPO truyền thống. Lợi ích của việc tung ra hình thức STO so với ICO là: Các nhà đầu tư nhận được một token được đảm bảo bởi tài sản vì nó về cơ bản là một phần tài sản của công ty. Các doanh nghiệp sẽ phát triển bền vững hơn vì nó có thể mở rộng mảng kinh doanh của mình. Hình thức STO còn loại bỏ được các dự án có dấu hiệu lừa đảo bởi sự tuân thủ chặt chẽ luật pháp của chính phủ.

Tuy nhiên nhược điểm của STO là nó lấy đi bản chất phi tập trung của tiền mã hóa khi các cơ quan chính phủ sẽ tham gia vào việc chấp thuận để khởi động một đợt STO bất kì. Với thực tế cho thấy khi các sản phẩm 24dịch vụ tài chính có liên quan thì phải có sự công bằng đảm bảo từ những cơ quan tổ chức có uy tín giám sát tính hợp pháp của chúng.

Gần đây, ngày càng có nhiều công ty đang hướng tới việc tung ra hình thức STO để huy động vốn. Tin tức xung quanh STO đã có sự gia tăng lớn trong những tháng qua:

  • Công ty con của Overstock.com tZERO, gần đây đã kết thúc STO kéo dài một tháng, trong đó họ đã huy động được 134 triệu USD.
  • Công ty xe điện SPIN đang tung ra một đợt STO để huy động được 125 triệu USD cho công ty startup này.
  • Sàn giao dịch tiền mã hóa Binance thông báo rằng họ đang hợp tác với Malta trong việc mở một sàn giao dịch tiền số chuyên giao dịch các security tokens.

Nhiều nền tảng mới đã nổi lên và sẽ hỗ trợ các startup huy động được vốn để phát triển thông qua STO, như StartEngine, Harbor, Republic, Polymath và Dusk Network.

Khác biệt giữa Token ICO và Token STO

Trước tiên, cần phải làm rõ sự nhập nhằng trong tên gọi ICO (Initial Coin Offering).

  • Trong lĩnh vực cryptocurrency, khi một dự án phát hành đồng tiền riêng, nếu nó không phụ thuộc vào một nền tảng nào khác thì được gọi là Coin (ví dụ như Bitcoin, Bitcoin Cash, Ethereum, …). Ngược lại, nếu đồng tiền phát hành dựa trên một nền tảng nào đó, ví dụ Omisego, Golem dựa trên nền tảng của Ethereum, thì được gọi là Token.
  • Khi một dự án gọi vốn với hình thức ICO, thông thường đều chưa có sản phẩm đáng kể, tất cả chỉ nằm ở ý tưởng ban đầu. Do đó, các dự án này chưa thể có blockchain hay đồng coin riêng. Việc phát hành Coin lúc này là không hợp lý.
  • Việc mượn tạm một nền tảng nào đó để phát hành đồng tiền riêng của dự án, đồng tiền đó còn được gọi là Utility Token.

Sự khác biệt giữa Utility Token và Security Token là gì?

Sự khác biệt giữa Utility Token và Security Token là gì?

  • Security Token là một tài sản được bảo chứng (giá trị được quy đổi từ tài sản của công ty) và có thể giao dịch được. Vì là Security Token, nên nó phải chịu sự ràng buộc của các quy định khắt khe cho tài sản là chứng khoán.
  • Utility Token có thể hiểu đơn giản là gift card hay voucher do chủ dự án phát hành. Người dùng có thể sử dụng nó sau này cho các sản phẩm, dịch vụ của dự án.
  • Sự khác nhau cơ bản của người sở hữu Security và Utility Token chính là người sở hữu Security Token nắm trong tay quyền sở hữu tài sản của công ty, trong khi đó người sở hữu Utility Token thì không.

Tầm quan trọng của việc phát hành Security Token thay cho Utility Token

Với vai trò là cầu nối giữa tài chính và công nghệ blockchain, Security Token sẽ mang lại một số lợi ích sau:

  1. Mang lại sự tín nhiệm: Hiện nay, đầu tư vào dự án ICO như là một trò may rủi đối với đại đa số nhà đầu tư (trừ một số nhà đầu tư bỏ thời gian hoặc tiền để phân tích tiềm năng dự án). Ngoài ra, chưa có một cơ chế xử lý sự thiếu trách nhiệm của các chủ dự án. Chính những điều này đã làm mất đi niềm tin của các nhà đầu tư vào các dự án ICO. Việc phát hành Security thay cho Utility Token là một giải pháp mang lại sự tín nhiệm của nhà đầu tư. Nếu các dự án không thực hiện đúng những gì đã cam kết, thì sẽ bị phạt theo các quy định của tài sản chứng khoán.
  2. Cải thiện mô hình tài chính truyền thống: Các giao dịch tài chính truyền thống có thể sẽ tốn chi phí và độ trễ lâu hơn các giao dịch trên nền tảng blockchain. Sử dụng Security token không chỉ tận dụng được ưu điểm nhanh chóng và minh bạch của công nghệ blockchain mà còn mang lại sự yên tâm cho nhà đầu tư vì việc sở hữu Security token chính là tài sản của dự án.
  3. Dễ dàng tiếp cận thị trường đầu tư: Nếu như trước đây, rất khó để các nhà đầu tư ở Trung Quốc đầu tư vào các dự án ở Mỹ (mua cổ phiếu) hoặc ngược lại. Với việc xem xét Token của các dự án là Security Token, chủ dự án có thể dễ dàng tiếp cận thị trường nhà đầu tư tự do một cách dễ dàng thông qua Internet. Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư tự do cũng có thể dễ dàng mua Token của các dự án tiềm năng.
  4. Giảm chi phí các dịch vụ tư vấn pháp luật: Việc vận hành trên các hợp đồng thông minh của nền tảng blockchain, những dịch vụ đảm bảo tính pháp lý từ các dịch vụ luật sư sẽ bị thay thế hoàn toàn. Giảm đáng kể chi phí vận hành cho các dự án.
  5. Giảm thiểu đáng kể sự thao túng: Công nghệ blockchain làm giảm thiểu vai trò của các tổ chức trung gian tham gia trong các giao dịch tài chính. Do đó, làm giảm nguy cơ thao túng và phá hoại của các tổ chức trung gian.

Hạn chế của việc phát hành Security Token

Ngoài những lợi ích mang lại ở trên, việc phát hành Security Token hiện nay vẫn chưa có một quy định rõ ràng về việc đánh giá quy chuẩn thế nào là Security Token và làm sao để phát hành Security Token.

Với việc loại bỏ hoàn toàn vai trò của các tổ chức trung gian sẽ làm gia tăng áp lực lên cả chủ dự án và nhà đầu tư.

Việc phải chịu nhiều quy định đối với tài sản chứng khoán có thể thu hẹp khả năng phát triển dự án từ lúc ban đầu.

Phát triển ngành công nghiệp tiền điện tử thành một loại tài sản mới và hoàn toàn tuân thủ luật pháp

Dự án blockchain The Abyss là người đầu tiên thực hiện một phương pháp mới trong ICO khi thực hiện ý tưởng của người sáng lập ra Ethereum Vitalik Buterin về một chương trình ICO phù hợp hơn, được gọi là DAICO. DAICO là viết tắt của Decentralized Autonomous Initial Coin Offering. DAICO nhằm mục đích thực hiện các lợi ích chính của Tổ chức tự chủ phi tập trung (DAO) vào việc ICO theo cách giảm thiểu các rủi ro và sự phức tạp.

Nebulas đã thông báo sẽ trì hoãn thanh toán cho nhóm phát triển của dự án ít nhất 1 năm với một số tiền cụ thể bị khóa trong tối đa 10 năm. Điều này mang lại cho họ một sự khuyến khích về việc tự cam kết lâu dài và tập trung xây dựng dự án này.

Một trong những vấn đề chính cần có giải pháp là việc ICO không thể phát triển thêm được. Sau khi nhóm phát triển hết tiền thì không có cách nào để trả cho nhân viên và các chi phí kinh doanh khác. Tiền bị “cháy” rất nhanh khi nhóm đi du lịch khắp nơi trên thế giới để tham dự các hội nghị, talk shows, các gian hàng tài trợ và trả phí bảo hiểm để thuê các lập trình viên blockchain. Một số dự án hiện đang khởi xướng các ICO thứ hai để tài trợ cho một tính năng kinh doanh mới. Tin tức gần đây cho thấy rằng Dash có thể sẽ hết tiền phát triển. Verge thì đang yêu cầu đóng góp thêm để có thể tiếp tục làm việc.

Theo tôi, chúng ta sẽ thấy một sự đột biến lớn trong việc security token bắt đầu dậy sóng trong những tháng tới. Các công ty khởi nghiệp tham gia vào ngành công nghiệp blockchain và cryptocurrency có thể nhận thấy rằng xu hướng mới sẽ là tiến hành một hình thức gây quỹ hợp pháp và bắt buộc như vậy.

Vì vậy STO chính là xu thế của tương lai thay thế cho ICO.

Kết luận

STO có thể là một hình thức gọi vốn mới với những ưu điểm:

  • Giảm đáng kể các dự án ảo, không có thực.
  • Tăng niềm tin của nhà đầu tư vào các dự án công nghệ.
  • Có cơ chế xử lý các dự án thiếu trách nhiệm, bỏ dở dự án giữa chừng của đội phát triển.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có một quy định cụ thể nào để đánh giá một dự án có khả năng phát hành Security Token. Chủ dự án có thể phát biểu rằng dự án của họ sẽ phát hành Security Token thay cho Utility Token. Tuy nhiên đây cũng chỉ là đánh giá chủ quan từ phía dự án. Nhà đầu tư cần phải cẩn thận đánh giá dự án và sáng suốt với quyết định đầu tư của mình.

Binance