Smart Contract là gì ?

Smart Contract là gì ?

Khi tham gia tìm hiểu về các đồng Altcoin hoặc các dự án ICO chắc chắn bạn sẽ nghe nhắc đến rất nhiều đến khái niệm Smart Contract (hợp đồng thông minh). Vậy Smart Contract là gì và ứng dụng trong các dự án này ra sao? Ở bài viết này Bitcoin Vietnam News sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm này.

Bối cảnh ra đời

Có bao giờ bạn tự hỏi cần Ethereum làm gì trong khi chúng ta đã có phương thức thanh toán như Bitcoin?

Blockchain là một công nghệ rất tiên tiến và sự thực là chúng ta vẫn chưa khai thác hết tiềm năng của nó. Bitcoin chỉ đang khai thác một trong vô vàn khía cạnh của Blockchain, đó là phương thức chuyển tiền ngang hàng.

Ethereum là nền tảng được xây dựng trên cơ sở công nghệ Blockchain, dùng để phát triển các ứng dụng phân quyền. Nó mang một vài tính năng vượt trội hơn Bitcoin, ví dụ như sự ra đời của hợp đồng thông minh mã hóa và đồng tiền kỹ thuật số Ethereum.

Năm 1994, Nick Szabo – một học giả ngành luật, đồng thời cũng là một người tham gia vào giới tiền kỹ thuật số, nhận ra rằng có thể dùng sổ cái phân quyền cho Smart Contract, hay có tên gọi khác là hợp đồng thông minh hay hợp đồng tự động. Ở định dạng này, ta có thể chuyển đổi hợp đồng sang code máy tính, lưu trữ và sao chép, đồng thời kiểm soát được hợp đồng đó bằng mạng máy tính đang chạy Blockchain. Điều này cũng ảnh hưởng đến phản hồi của sổ cái như chuyển tiền hay nhận sản phẩm/ dịch vụ.

Smart Contract là gì?

Smart Contract (Hợp Đồng Thông Minh) là một thuật ngữ mô tả khả năng tự đưa ra các điều khoản và thực thi thoả thuận của hệ thống máy tính bằng cách sử dụng công nghệ Blockchain. Toàn bộ quá trình của Smart Contract được thực hiện tự động và không có sự can thiệp từ bên ngoài. Các điều khoản của Smart Contract tương đương với một hợp đồng pháp lý và được ghi lại dưới ngôn ngữ của máy tính.

Mục tiêu chính của Smart Contract là cho phép hai bên không xác định danh tính có thể giao dịch hay làm việc với nhau trên Internet mà không cần thông qua trung gian. Khái niệm về Smart Contract được đề cập lần đầu tiên năm 1993 bởi Nick Szabo – người từng bị cáo buộc đứng đằng sau mạng lưới Bitcoin. Ông gọi đây là những chương trình máy tính tự động và có thể thực hiện các điều khoản của hợp đồng.

Khác biệt giữa hợp đồng truyền thống và Smart Contract

Hợp đồng truyền thống được tạo ra bởi các chuyên gia pháp lý để biên soạn một lượng lớn tài liệu và cần bên thứ ba giúp thực thi. Điều này rất mất thời gian và không minh bạch. Nếu hợp đồng xảy ra sự cố thì phải dựa vào hệ thống tư pháp để giải quyết và điều này rất tốn kém nhiều chi phí liên quan.

Đối với Smart Contract (Hợp Đồng Thông Minh), được tạo ra bởi hệ thống máy tính bằng ngôn ngữ lập trình như C++, Go, Python, Java. Trong đó nêu rõ các điều khoản và hình phạt tương đương với một hợp đồng truyền thống đưa ra. Chỉ có điều là Smart Contract không cần sự can thiệp của con người, do đó đảm bảo việc thực thi được chính xác và công minh nhất. Toàn bộ đoạn mã của Smart Contract này sẽ được thực hiện bởi hệ thống sổ cái phân tán Blockchain.

Một số Blockchain cho phép biên dịch Smart Contract

  • Bitcoin: rất tiện lợi khi thực hiện các giao dịch bitcoin, nhưng có hạn chế khi làm việc với tài liệu.
  • Side Chains: Đây là một tên khác cho các Blockchain chạy gần Bitcoin và mở rộng hơn cho việc thực hiện các hợp đồng.
  • NXT: NXT là một nền tảng Blockchain công cộng có chứa một số lựa chọn mẫu cho hợp đồng thông minh. Bạn phải sử dụng những gì được cung cấp và không có mã riêng.
  • Ethereum: Ethereum là một nền tảng Blockchain công cộng và tiên tiến nhất cho việc mã hóa và xử lý hợp đồng thông minh. Bạn có thể mã hóa bất cứ thứ gì mình muốn, nhưng sẽ phải trả cho hệ thống bằng token “ETH”.

Ưu điểm và nhược điểm của Smart Contract

Ưu điểm:

  • Ứng dụng được trong nhiều lĩnh vực trong tương lai hiện tại một số lĩnh vực đã triển khai smart contract bao gồm: Tiền điện tử, logistic, ngân hàng, bất động sản thậm chí là việc bầu cử.
  • Tự do: Không bị một cơ quan nào quản lý
  • An toàn minh bạch

Nhược điểm:

  • Tính pháp lý: Bạn không được bảo vệ quyền lợi khi xảy ra lỗi phát sinh do pháp luật chưa có chính sách để khai thác, quản lý smart contract
  • Chi phí triển khai: Cần chi trả cho hệ thống cơ sở hạ tầng, máy tính, và các lập trình viên giỏi để họ triển khai.
  • Rủi ro từ internet: Bản chất của smart contract là an toàn, nhưng nếu bạn để lộ một số thông tin nhạy cảm hoặc bị các hacker khai thác thì chắc chắn sẽ gặp những trường hợp rắc rối. Điều này là hoàn toàn có thể xảy ra khi bạn “sống” trên môi trường internet.

Chức năng của Smart Contract

Đây là cách Smart Contract cơ bản hoạt động:

  1. Tài sản được mã hoá
  2. Các điều khoản hợp đồng được mã hoá
  3. Điều kiện hợp đồng và tài sản được kết hợp thành một khối trong blockchain
  4. Khi cả hai bên thỏa thuận các điều khoản hợp đồng thành công, hợp đồng được thực hiện
  5. Bất kỳ chuyển giao tài sản nào được hoàn thành dựa trên các điều khoản của hợp đồng

Những ngành nghề nào cần Smart Contract

Hiểu biết về các Smart Contract hoạt động như thế nào và nền tảng nào được sử dụng để tạo thuận lợi trong giao dịch là nền tảng kiến thức tốt nhưng hiểu được các trường hợp sử dụng sau đây ứng dụng công nghệ sẽ giúp bạn hiểu được các Smart Contract thực sự có thể sử dụng trong tương lai.

Dưới đây là 5 ngành công nghiệp có thể hưởng lợi từ việc sử dụng các Smart Contract.

Bất động sản

Một số vấn đề chính ảnh hưởng đến thị trường bất động sản là nhu cầu tương tác trực tiếp với các đại lý, chủ nhà, thanh tra và các nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba để xác minh từng bước trong tiến trình thuê/mua một căn nhà.

Smart Contract tự động hoá hợp đồng có thể đơn giản hóa nhiều quá trình bằng cách cắt giảm nhu cầu giao dịch trực tiếp không cần thiết. Ứng dụng cũng có thể cải tiến như quy trình tìm kiếm bất động sản và cho thuê/quản lý dòng tiền mặt cho các công ty bất động sản.

Rentberry, một nền tảng ứng dụng phân quyền, là một doanh nghiệp tạo dịch vụ tự động hóa các khoản thanh toán tiền thuê nhà, quản lý tiền gửi an toàn, và thậm chí là thuê các ngôi nhà bằng Smart Contract. Với Rentberry, hợp đồng cho thuê được ký kết và xác nhận giữa chủ nhà và người thuê nhà. Thoả thuận này dưới hình thức một Smart Contract, được đưa vào blockchain và do đó không thể thay đổi.

Trong Smart Contract, thanh toán tiền thuê được phân phối tự động theo lịch trình đã xác định trước. Các điều khoản này có thể được thương lượng trước khi nhập vào blockchain. Các điều khoản và điều kiện của khoản tiền ký quỹ được quy định khi bắt đầu hợp đồng, và khi kết thúc hợp đồng cho thuê, khoản nợ phải trả sẽ được khấu trừ và số tiền còn lại sẽ tự động trả lại cho người thuê.

Đây là một ví dụ điển hình về cách thức các Smart Contract có thể được sử dụng để tạo ra một hồ sơ hoàn toàn có thể truy xuất được của hợp đồng cho thuê, tránh gian lận bởi bất kỳ bên nào trong suốt quá trình cho thuê.

Quản lý chuỗi cung ứng

Logistics chuỗi cung ứng là một ngành công nghiệp liên quan đến việc lưu trữ và vận chuyển hàng hoá bằng các phương tiện đường bộ, đường biển và hàng không. Đây là một trong những ngành phức tạp nhất trên thế giới, vì mỗi mục phải được theo dõi để đảm bảo nó đến đúng đích và phải có nhiều giao dịch khác nhau để hoàn thành một đơn vận chuyển.

Mặc dù hầu hết các tổ chức chuỗi cung ứng đã có một số công cụ theo dõi kỹ thuật số và quản lý tài sản nhưng chúng thường rất tốn kém và đòi hỏi con người phải thực hiện hầu hết các bước, chẳng hạn như quét các gói hàng, cập nhật sổ sách và thanh toán hóa đơn.

Sử dụng công nghệ Smart Contract, các doanh nghiệp hậu cần chuỗi cung ứng có thể sắp xếp hoạt động của họ thông qua tự động hóa. Chain Business Insights, một công ty nghiên cứu độc lập, tập trung vào việc áp dụng blockchain trong quản lý chuỗi cung ứng, gần đây đã cho ra một bản tóm tắt nghiên cứu nhằm xác định được một số lợi ích chính của công nghệ Smart Contract.

Những lợi ích này bao gồm:

  • Khả năng hiển thị và xác minh các mặt hàng đang vận chuyển
  • Giá rẻ
  • Tự thực hiện (tự động hóa)
  • Độ rõ ràng của điều khoản hợp đồng (hợp đồng đơn giản)
  • Bảo vệ gian lận
  • Kết nối

Nhưng đồng thời, công ty cũng lưu ý rằng việc áp dụng công nghệ này trong ngành logistic có thể khó khăn. Vì pháp luật cần bắt kịp và các tiêu chuẩn và giao thức có hiệu quả phải được thiết lập để duy trì sự riêng tư và an toàn khi sử dụng Smart Contract.

ShipChain và VeChain là hai dự án blockchain đang làm việc để mang lại chức năng Smart Contract cho ngành công nghiệp chuỗi cung ứng. Shipchain có mục tiêu cải thiện việc theo dõi các gói hàng và tối đa hóa hiệu quả của các tuyến vận tải sử dụng công nghệ blockchain, trong khi VeChain hy vọng sẽ tăng cường an ninh chuỗi cung ứng bằng cách sử dụng các Smart Contract và các cơ sở hạ tầng blockchain khác để ngăn chặn trộm cắp và gian lận.

Các dịch vụ tài chính

Nasdaq chỉ ra vấn đề chính cản trở việc áp dụng rộng rãi các hợp đồng thông minh là sự sẵn có của các giao diện thông minh giữa các mạng lưới blockchain, trong đó các Smart Contract chạy, và phần còn lại của thế giới.

Với ý nghĩa này, các tập đoàn công nghiệp như FinTech Network và Zerado vẫn tin rằng các Smart Contract có thể cung cấp nhiều ứng dụng có lợi cho các ngân hàng nếu họ có thể tìm ra làm thế nào để có hiệu quả hợp đồng pháp luật thành Smart Contract. Điều này có thể yêu cầu các ngân hàng áp dụng công nghệ Smart Contract đồng thời với sự phát triển của cơ sở hạ tầng blockchain tương thích với các cơ sở hạ tầng dịch vụ tài chính kế thừa (mạng lưới ngân hàng, mạng lưới bảo hiểm, vv).

Các cơ quan quản lý cũng có thể truy cập và đọc hồ sơ của tất cả các giao dịch, cho phép họ xác minh rằng tất cả các bên đều tuân thủ bất kỳ quy định hiện hành nào. Nếu được thực hiện đúng, hệ thống này sẽ đảm bảo nền tảng an toàn, riêng tư và có thể mở rộng cho tất cả các bên giao dịch.

Tuy nhiên, trong thực tế, không phải là đơn giản; còn có những rào chắn khác giữa các Smart Contract và hầu hết các công ty dịch vụ tài chính.

Thứ nhất, các cơ quan quản lý điều hành các định chế tài chính ở các nước sẽ cần soạn thảo các quy định theo định hướng thông minh để có thể bảo vệ hiệu quả các quần thể mà họ phục vụ. Những quy định như vậy là cần thiết để đảm bảo rằng hợp đồng có thể thực thi được và đảm bảo.

Công nghệ này cũng phải đảm bảo an toàn cho việc sử dụng rộng rãi trong ngành này, vì hồ sơ giao dịch có thể sẽ được hiển thị cho tất cả người dùng. Điều này dẫn đến một cuộc thảo luận về các câu hỏi như “những dữ liệu nào nên được chia sẻ với tất cả người tham gia?” Hoặc “làm thế nào để người dùng xác minh tính xác thực của dữ liệu được đưa vào blockchain thông qua các dịch vụ của Oracle?”

Một khi các câu trả lời cho tất cả các câu hỏi này có thể được trả lời rõ ràng và các vấn đề liên quan đến quản trị đã được giải quyết, chắc chắn rằng chúng ta sẽ thấy sự gia tăng trong việc sử dụng Smart Contract trong ngành dịch vụ tài chính.

Các cơ quan chính phủ

Smart Contract đang được xem xét như là một giải pháp cho các vấn đề trong chính phủ như quản lý hợp đồng, xác minh danh tính, và bỏ phiếu.

Một ví dụ là ý tưởng sử dụng các blockchains để ghi lại những lời hứa mà các ứng viên tranh cử thực hiện và sử dụng dữ liệu đó để đảm bảo rằng các ứng viên tuân theo các tuyên bố của họ.

Smart Contract có thể được đại diện bởi một nhà lập pháp đồng ý phân bổ một số lượng tiền vào một vấn đề nhất định và một khi giá trị được gửi hợp đồng được thực hiện, kết quả là các thành viên cộng đồng được thông báo rằng nó đã xảy ra. Nếu số tiền đó không được gửi theo một ngày xác định trước, hợp đồng sẽ thực hiện khác nhau, thông báo cho các thành phần khi lời hứa không được giữ nguyên.

Một ví dụ khác, chính phủ Hoa Kỳ hiện đang tìm cách ngăn chặn các Smart Contract có thể được sử dụng để cải tiến hệ thống được sử dụng để chào giá các hợp đồng công. Những người khác tin rằng Smart Contract có thể được sử dụng để tạo điều kiện cho một sổ cái bỏ phiếu, có thể dễ dàng truy cập của công dân.

Tất nhiên, một hệ thống như vậy sẽ cần phải hoàn toàn an toàn và nó sẽ cần để có thể xác minh danh tính của một người mà không ảnh hưởng đến thông tin cá nhân cá nhân của họ trên một blockchain công cộng.

Hệ thống y tế

Chăm sóc sức khoẻ là một ngành công nghiệp lớn. Các giao dịch chăm sóc sức khoẻ chiếm phần lớn trong nền kinh tế ở nhiều quốc gia, đặc biệt ở Mỹ, nơi nó chiếm khoảng một phần năm chi tiêu trong nước.

Với rất nhiều giao dịch xảy ra trên toàn cầu, các tổ chức chăm sóc sức khoẻ rõ ràng chuyển số lượng dữ liệu khổng lồ sang nhau. Dữ liệu này có thể từ công cộng đến cực kỳ mật, do đó lưu trữ an toàn dữ liệu đó là mối quan tâm chính của các tổ chức y tế. Tuy nhiên, tính chính xác được cho là quan trọng như sự riêng tư, vì biểu đồ bệnh nhân không chính xác có thể dẫn đến điều trị không chính xác mà có thể làm nặng thêm tình trạng của bệnh nhân.

Blockchain có thể được sử dụng để lưu trữ nhiều dữ liệu sức khoẻ khác nhau theo cách chính xác, được mã hóa hoàn toàn và được ký kết bằng kỹ thuật số. Bệnh nhân sau đó có thể chọn người được phép truy cập thông tin sức khoẻ của họ bằng cách phân phát chìa khóa truy cập của họ trực tiếp đến các chuyên gia y tế đáng tin cậy.

Điều này giảm thiểu nguy cơ gian lận và đơn giản cho bệnh nhân, hãng bảo hiểm và các tổ chức chăm sóc sức khoẻ giao dịch với nhau. Patientory, một dự án blockchain đã thu được hơn 7 triệu USD trong 3 ngày đầu của ICO , nhằm đạt được mục tiêu cải thiện việc lưu giữ và quản lý dữ liệu bệnh nhân.

Điều này sẽ cho phép các tổ chức y tế tạo ra các Smart Contract ngay lập tức truyền tải dữ liệu chính xác về sức khoẻ cho các công ty bảo hiểm hoặc các tổ chức y tế khác, cho họ khả năng xử lý thanh toán giữa các tổ chức nhanh hơn. Thanh toán sẽ là lý tưởng nếu được gửi tự động bằng Smart Contract.

Lời kết

Trên đầy là bài viết “Smart Contract là gì?” một khái niệm trong thế giới cryptocurrency mà nếu các bạn đang tìm hiểu nhất định phải biết, đặc biệt là tiền Ethereum. Hi vọng bài viết sẽ mang đến những thông tin bạn cần.