10 năm qua, Bitcoin đã làm được gì?

10 năm qua, Bitcoin đã làm được gì?

Ngày này 10 năm trước (31/10), Satoshi Nakamoto đã đăng bản Cáo bạch, phác thảo kế hoạch về “Bitcoin: Hệ thống tiền điện tử ngang hàng.” Một thập kỷ sau đó, Bitcoin đã trở thành tâm điểm của thế giới tiền điện tử rực rỡ sắc màu, thu hút hàng tỷ đô la từ các nhà đầu cơ, và nêu bật những gì cơ bản về quyền riêng tư và tự do tài chính. Bitcoin thực sự đã truyền cảm hứng cho sự bùng nổ của Blockchain, nhưng kết quả là gì?

Bitcoin

Thật sự mà nói, đằng sau những sự phấn khích, Bitcoin ngày nay hầu như không giống như hệ thống tiền tệ mà Satoshi Nakamoto thiết lập ngay sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Thay vì một hệ thống trao đổi ngang hàng (P2P), một lượng lớn các giao dịch tiền điện tử – được nắm giữ và diễn ra thông qua các tổ chức tài chính trung gian, hay còn được gọi là sàn giao dịch tiền điện tử.

Điều này hầu như không mang tính cách mạng. Ngay cả khi các giao dịch cuối cùng được ghi lại trên một mạng phi tập trung, nếu một nhà môi giới thực thi các đơn hàng cho bạn và giữ quyền sở hữu các khóa riêng (private key), thì bạn không phải là người kiểm soát tài sản của mình.

Đó không phải lỗi của Satoshi Nakamoto, vấn đề đến từ sở thích của người dùng. Nếu một người muốn có một giao diện thân thiện, dễ sử dụng và một bộ phận dịch vụ khách hàng vui vẻ, một mạng lưới phi tập trung không thể nào đáp ứng được, nhưng một sàn giao dịch thì có thể. Nếu một người sợ mất khóa riêng của họ, một mạng lưới phi tập trung sẽ không có bất kỳ sự trợ giúp nào, nhưng sàn giao dịch sẽ tạm giữ và xoá tan những nỗi sợ đó.

Đó là một sự thuận tiện, nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi: Mấu chốt là gì? Liệu Bitcoin có chứng minh rằng xã hội sẽ đặt niềm tin vào các tổ chức tài chính sau đó? Ngành công nghiệp tiền điện tử đã không thực sự cung cấp các lựa chọn thay thế khả thi, và trong trường hợp điển hình – ví dụ, với “các sàn giao dịch phi tập trung” – chỉ có một số người dùng nó.

Bitcoin là một cuộc cách mạng theo lý thuyết. Khi thế giới trở nên kỹ thuật số hơn, cuộc sống của chúng ta ngày càng trở nên ít riêng tư, và bị giám sát bởi các công ty, chính phủ và thậm chí là bọn tội phạm. Bitcoin có khả năng chống được điều đó. Ý tưởng về một loại tiền tệ được phân cấp, không quốc tịch cũng thách thức nguyên lý cơ bản của ngân hàng trung ương. Nếu có một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, thì một tài sản điện tử ngoại phạm vi quốc gia có thể trở nên hấp dẫn như một phương tiện trao đổi.

Điều đó nói rằng, Bitcoin chỉ có ít nhất một ứng dụng thành công. Nhờ đồng tiền kỹ thuật số này, các hội nhóm như WikiLeaks có thể nhận hỗ trợ và không thông qua hệ thống tài chính thông thường. Bitcoin không hoàn toàn thân thiện với người dùng, hoặc thậm chí không thể giám sát, nhưng tính khả dụng của nó gây khó khăn cho các chính phủ trong việc dập tắt các ý tưởng và tổ chức mà họ không thích.

Đó có thể không phải là một cơ hội nghìn tỷ đô la, nhưng có lẽ theo một số cách thì Bitcoin đã tìm thấy đích đến của nó.

Blockchain

Mặc dù Bitcoin đã biến thành một cái gì đó rất khác với thiết kế ban đầu, nhưng nó vẫn còn một chút cho thấy “niềm tin phi tập trung” là điều khả thi. Nó trở thành thứ để mọi người nói rằng họ “tin vào Blockchain, nhưng không phải Bitcoin.”. Tuy nhiên các ứng dụng dựa trên Blockchain vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức mà Bitcoin mắc phải, cụ thể là tốc độ, trải nghiệm người dùng và thậm chí là vấn đề kinh tế.

Một thập kỷ trải qua, tương lai của Bitcoin vẫn còn mịt mờ. Ngày càng nhiều đồng tiền điện tử khác tiếp tục phát triển theo cách tập trung và hiện tại, lời hứa về Blockchain vẫn chưa hoàn thành. Liệu chúng ta có thể chờ đợi điều gì tiếp theo trong 10 năm kế?

Telegram

BÌNH LUẬN